İŞİTME ve SES HAYATIN DENGESİ Herhangi bir ses dalgasının bin saniyedeki titreşim sayısına (frekansına) Hertz denmektedir. İnsan kulağı 16-21.000 Hertz arasındaki sesleri işitebilir. Kulağın yapısal özellikleri nedeniyle herhangi bir sesi 20 kat daha şiddetli olarak işitiriz. 0.0006 saniyeden daha kısa bir aralıkla kulağa gelmiş sesler ayırt edilemeyip tek bir ses olarak algılanır. Dış kulağın kulak zarına ulaşan ses titreşimleri bu zarı uygun bir biçimde titretirler. Kulak zarındaki bu titreşimler ise işitme kemikçiklerine iletirler Çekiç,Örs ve Özengi kemikçikleri yoluyla orta kulağı kat eden bu titreşimler daha sonra iç kulağa ulaşırlar. İç kulağa iletilmiş olantitreşimlerse kokleayı uygun bir biçimde titreştirirler. Vestibulo koklear  sinirin (8.Kafa siniri) koklear dalı ise bu titreşimleri sinirsel uyarılar biçiminde algılayıp onları değerlendirmesi için beynin ilgili bölgelerine iletir. Dış çevreden gelen ses dalgalarını sinirsel uyarılara çevirme görevi kokleaya aittir. Bütün sesler maddi cisimlerin maddi ortamda oluşturdukları dalgalar olarak düşünülebilir sesin şiddeti bu dalgaların genliğine bağlıdır. Sesin tonu ise frekansa bağlıdır. Havada oluşan sesler hava moleküllerinin ileri geri hareket ettirilmesi şeklindedir. Sesi oluşturan etki mesela gırtlağınızdaki ses telleri titreştikleri anda civarlarındaki molekülleri hareket ettirirler. Bunlar ise komşularını hareket ettirdikten sonra yerlerine geri gelirler bu olay üç boyutlu uzayda sesin gücü azalıncaya kadar devam eder. Sesin havadaki hızı saatte 1200 km’dir.(330 km/sn). Ses enerjisi çok ucuzdur.100.000 insanın aynı anda konuşması bir flaş lambasının bir anda vermiş olduğu enerji kadardır. İnsan kulağının en hafif seslere karşı dahi hassas olup pek az mikrofon insan kulağının duyabildiği sesleri duyabilmektedir. İnsan beyni matematiksel olarak son derece karmaşık olan böylesine bir analizi anında yapıp değerlendirebilmektedir mesela bir orkestra  şefi aynı anda farklı 28 çalgının seslerini ayırt edebilmektedir. Herhangi bir müzik aletinin karakteristik dalgaşekline göre farklı bir sesi olduğunu biliyoruz insan sesleri müzik aletleriyle elde edilen karmaşık dalgalara göre çok daha fazla karmaşıktır. Bu nedenle elektronik olarak her türlü müzik aleti taklit edilmesine karşılık her insanın birbirine benzemeyen farklı kalitedeki sesleri henüz taklit edilememiştir. Fakat insan o kadar mükemmel yaratılmıştırki tanıdığınız on bin insan olsa,on bininde sesini birbirinden ayırt edebilirsiniz. İŞİTME GirişKonuşma, iletişimin temel ögelerinden birisidir.Konuşmanın kazanılması için birinci şart, işitmenin normal olmasıdır.İşitme, anlama, konuşma, okuma ve yazmaya dayalı iletişimin temelidir.Bu mekanizmada oluşan herhangi bir bozukluk, dilin ve konuşmanın doğal yollarla öğrenilmesini engellemekte, dolayısıyla toplum için etkileşimde rolü olan iletişim becerilerinin kazanılmasını güçleştirmektedir. Konuşma seslerini algılamada güçlük çeken çocuk, konuşmayı öğrenmede de güçlük çekecektir. Konuşmayı öğrenmesi öğrenmemesi yalnızca iletişim kurmasını engellemekle kalmayacak, zihin, dil, sosyal ve duygusal gelişim alanlarını da etkileyecektir. İşitme engelli olup, erken yaşlarda uygun eğitimi alan bir çok işitme engelli birey, eğitim ve meslek edinmede çok iyi düzeylere gelebiliyorlar. Ancak bunun için işitme kaybının oluşumundan hemen sonra başlayan, bu çocukların özel gereksinimlerini karşılayacak biçimde planlanmsı ve çok iyi yürütülen eğitim hizmetlerinin sağlanması gerekiyor. Tanımlar: Normal işiten bireylerden söz edildiğinde, genellikle bu bireyin konuşmayı anlamak için yeterli düzeyde işitmesi olduğu kastedilir.Çevrede aşırı gürültü olmamak kaydıyla, normal işiten bir birey herhangi bir özel araç, cihaz ya da teknik kullanmadan olağan durumlarda konuşmayı anlayabilmektedir. İşitme duyarlığının kişinin gelişim, uyum-özellikle iletişimdeki görevleri yeterince yerine getiremeyişinden ortaya çıkan duruma işitme özürü denir. İşitme özürlü birey, işitme özüründen dolayı özel eğitimi gerektiren bireylerdir. İşitme engelli birey, bazı sesleri duyabilmekte fakat; bu düzeydeki işitme, konuşmayı anlaması için yeterli olmamaktadır. Çok ileri derecedeki işitme kayıplarynda ise, bir işitme cihazı kullanılıyor iken dahi, yalnız işitme yolu ile konuşmayı anlaması çok güç olmaktadır. Bu durumdaki bireyler konuşmayı anlayabilmek için dudak okuma yöntemini de kullanmaktadırlar. Eğitim alanında işitme engelli terimi, özel eğitim hizmetlerini gerektiren işitme özürlüleri için kullanılmaktadır. Özel eğitim alan çocukların pek çoğunda ise işitme kalıntısı bulunmaktadır. İşitme kalıntısı, işitme duyusunda sesleri analiz edip, işitme siniri yoluyla beyindeki işitme merkezine gönderen, hasar görmüş fakat canlı kalmış bir alan için kullanılmaktadır. Sınıflandırma: İşitme engeli konusunda pek çok sınıflandırma sistemi bulunmaktadır. Bunlar içinde en yaygın olarak, işiten-işitme engelli, ağır işiten- işitmeyen ayırımları kullanılmaktadır.Ancak bu kategoriler farklı alanlardaki uzmanlar tarafından farklı biçimlerde tanımlanmaktadır. En büyük görüş ayrılğı fizyolojik yaklaşımı olanlar ile eğitim yaklaşımı olanlar arasındadır. Fizyolojik yaklaşımı olanlar işitmenin ölçülebilir derecedeki kaybı ile ilgilenmektedirler.Bu görüşe göre yapılan sınıflandırma, belirli bir yükseklik seviyesindeki sesleri işitmeyen çocukları işitmeyen olarak, diğerlerini ise ağır işiten olarak kabul etmektedir. Diğer bir snıflandırma ise, işitme testleri sonucuna göre yapılan derecelendirmedir. Eğitim yaklaşımı olanlar ise, işitme kaybının çocuğun konuşma ve dil geliştirme yeteneğini ne derecede etkileyeceği ile ilgilenmektedir. İşitme kaybı ile dil gelişimindeki gecikme arasındaki yakın ilişki nedeniyle, eğitim uzmanları sınıflandırmayı konuşma dili yeterliliğine göre yapmakta; eğitim ve cihazlandırma sonucu anadilini ve konuşma becerilerini işlevsel yeterlikte kazanmış bireyler için ağır işiten, bunları hiç kazanmamış ve sözlü iletişimde bulunamayan bireyler için işitmeyen terimi kullanılmaktadırlar. Dil eğitiminde bireyden bireye farklılık yaratan diğer önemli bir durum işitmezliğin oluş zamanıdır. Dilöncesi işitmezlik ve dil sonrası işitmezlik terimleri bu ayırımı belirlemektedir. Doğum anında var olan ya da hayatın ilk yılı içinde, konuşmayı ve dili geliştirmeden önce oluşan bir işitme kaybı için dilöncesi işitmezlik; konuşmayı ve dili geliştirdikten sonra meydana gelen bir işitme kaybı için dil sonrası işitmezlik terimleri kullanılmaktadır. 0-20 dB NORMAL Normal işitme sınırları içindedir. 21-35 dB HAFİF Konuşma seslerinin bazılarını duyabilme güçlüğü vardır. İşitme cihazının kullanılması ve okulda tercihli oturma gerekir 36-55 dB ORTA Karşılıklı konuşmaları anlamada güçlük çeker. İşitme cihazı, işitme konuşma eğitimi ve okulda tercihli oturma gerekir. 56-70 dB ORTA-İLERİ İşitme cihazı olmadan konuşmaları izleyemez. Bireysel ve grup ile işitme- konuşma eğitimine alınmalıdır .71-91 dB İLERİ Konuşma seslerini duyamaz. Sadece çevredeki şiddetli sesleri duyabilir. İşitme cihazı ve özel işitme konuşma eğitimi gereklidir.91 dB üstü ÇOK İLERİ Çok yüksek şiddetteki sesleri duyabilir. İşitme cihazı ve özel işitme konuşma eğitimi gereklidir. Nasıl İşitiyoruz? Kulak 3 temel bölümden oluşur. Dış Kulak:Kulak kepçesi, kulak kanalı ve kulak zarından oluşan kısım Orta Kulak:Kulak zarından sonra başlayan kısımdır. Orta kulak içinde birbirleri ile temas halinde olan üç kemikçik (çekiç, örs, üzengi)bulunmaktadır. Kemikçiklerin ana görevi, kulak zarına gelen titreşimleri iç kulaktaki yapılara iletmektir. İç Kulak:Orta kulaktan sonra gelen kısımdır.İşitme ile ilgili sinir hücrelerinin bulunduğu bu kısım, kemikçikler aracılığı ile iletilen titreşimleri beyindeki işitme merkezine iletmekle görevlidir. Bu bölümler arasında en karmaşık ve işitme için de en önemli olan bölümdür.İşitme ile ilgili en önemli organ ise içi sıvı dolu kokleadır. Bu salyangoz biçimindeki organın içinde, çok duyarlı sinir uçları bulunur. İletim Tipi İşitme Kaybı : Sesin işitme mekanizması içindeki iletiliş biçimi gözönüne alındığında, bu mekanizmanın dış ve orta kulaktan oluşan bölümü, oval pencere dahil olmak üzere iletim yolları olarak adlandırılır. Normal bir işitme için, dış kulak, orta kulak ve iç kulağın ve işitme yollarının işlevlerini normal bir biçimde yerine getirmesi gerekir.Bu bölümlerden birisinde ya da birkaçında bir hastalık , hasar ya da anormal bir durum oluştuğunda işitme kaybı doğmaktadır. Eğer sorun iletim yollarında ise, bu durumda oluşan işitmezlik "iletim tipi işitme kaybı"dır. Sensöri-Nöral ( Duyu -Sinirsel) İşitme Kaybı: Koklea ve beyindeki merkeze kadar olan işitme siniri dahil olmak üzere, duyu-sinirsel yollar olarak adlandırılır. İşitmedeki sorun bu bölümde ise sensöri-nöral ya da duyu-sinirsel işitme kaybıdır. Ayrıca, iki temel işitme kaybı dışında orta ve iç kulak hastalıklarının bir arada bulunduğu miks ( karışık) tip işitme kayıpları ile sadece beyindeki işitme merkezlerini etkileyen hastalıkların yol açtığı merkezi işitme kayıpları da vardır. Duyu-sinirsel tip işitme kaybı ile iletim tipi işitme kaybı arasındaki en önemli farklılıktan birisi, duyu-sinirsel tip işitme kaybının tedavi edilemez ve kalıcı bir kayıp olmasıdır.Hasar bulunan bölgedeki yapıların yeniden normal işlevlerine geri dönmesi artık sözkonusu değildir. Ancak işitmeye yardımcı araçlar ve özel eğitim yaklaşımları ile bireyin durumda önemli iyileşmeler sağlanabilir. İletim tipi işitme kaybı ise, K.B.B. uzmanının uygulayacağı tedavi yöntemleri ile tıbbi olarak iyileşebilir ve sorunlu bölge işlevini yapabilir duruma gelebilir.Bu nedenle de, pek çok durumda kayıp geçici olma özelliğindedir. İkinci önemli farklılık ise, konuşmanın ayırımındadır. İletim tipi kaybın diğer bir belirtisi, konuşma ayrımının bozulmamış olmasıdır. Diğer bir deyişle, iletim tipi kayıpta kişi, konuşma sesleri duyabileceği kadar yüksek/güçlü olduğunda, ne işitiyorsa, kulağına hangi sesler geliyorsa onu anlayacaktır. Bu durumda, yalnyzca yüksek sesle konuşmak, anlaması için yeterli olabilir. Duyu-sinirsel işitme kaybında, konuşma sırasında ses yüksekliği arttırılsa dahi konuşma seslerinin anlaşılmasında, seslerin ayırımında güçlük yaratmaktadırlar. İşitmezlik Nedenleri* Kalıtım: İşitme kayıplarının en yaygın nedeni genetik nedenlerdir.Akraba evliliğinin kalıtsal nedenli işitme kayıplarına yol açtığı bilinmektedir. *Erken doğum, doğum anı ve hamilelikteki komplikasyonlar: Hamilelikteki komplikasyonlar birçok nedenden kaynaklanabiliyor: Hamileliğin ilk üç ayında radyasyon, zararlı ilaç kullanımı, enfeksiyonlar, doğum sırasında oksijensiz kalış bunlardan bazılarıdır. *Kızamıkçık: Bu hastalık çok hafif belirtilerle seyretmekte, ancak hamile bir anne, özellikle ilk üç ayı içerisinde bu hastalığa yakalanmış ise bebeğin işitme kaybı, görme özürü, kalp bozukluğu ve diğer bazı sorunlar ile etkilenme olasılığı vardır. Koruyucu olarak kız çocuklarına rutin aşı yapılan ülkelerde bu nedene bağlı özürler önemli ölçüde azaltılmıştır. *Erken çocukluk dönemindeki hastalıklar: Kabakulak, kızamık, zatürre, menenjit, otitis media gibi. *Menenjit: Beyin zarının iltihabı olan bu hastalık, sonradan edinilen işitme kayıpları nedenlerinden birisidir. Bakterilere ya da virüslere bağlı bir enfeksiyon olup, diğer zararlı etkileri yanında iç kulağa da hasar vermektedir. Çok ileri derecede kayıplara neden olmaktadır. *Otitis Media: Sonradan edinilen işitme kayıpları nedenlerinden birisi de orta kulak iltihabıdır. Tedavi görmeyen orta kulak iltihapları, bu bölgede sıvı birikmesine ve kulak zarının delinmesine, böylece iletim tipi bir kayba neden olabilmekte, ilerleyen hastalık iç kulağa da hasar verebilmektedir. *Kan uyuşmazlığı: Anne ile bebek arasındaki kan uyuşmazlığı da işitme kaybı olabilmektedir. Ancak bu konuda tıbbi girişimlerin ilerlemesi sonucu , gelişmiş ülkelerde bu nedenin görülmesi azalmaktadır. *Ototoksik İlaçlar: Streptomisin, kanamisin, kinin gibi ilaçların kullanımı iç kulakta hasar nedeni olabilmektedir. *Gürültü ve yaşlanmaya bağlı nedenler: Ani ya da kronik gürültüye bağlı travmalar, yaşlanmaya bağlı kayıplar da iç kulakta kalıcı hasarlar yapabilmektedir .*Down Sendromu: Down sendromu olan çocuklarda zihin engeli yanında işitme kaybı bulunma oranı çok yüksektir. Bazı yazarlar bu çocukların %75'inde işitme kaybı görüldüğünü bildirmektedir. Eğitimde Kullanılan İletişim Yöntemleri: Sözlü Dil Kullanan İletişim Yöntemleri: * Yapısal Sözel / Oral Yöntem: Bu yöntemde, dilin öğretilebileceği ve öğretilmesi gerektiği düşüncesi ile yapılandırılmış dil, belli kalıplar ile ve belli bir sıra ile çocuklara öğretilmektedir. Bu yapılandırma, konuşma eğitimi, eklemleme çalışmaları, işitme eğitimi, dudak okuma eğitimi, dil ve okuma eğitimi gibi çeşitli çalışmaların tümünü kapsamaktadır. * Doğal İşitsel / Sözel Yaklaşım: Bu yöntem, işitme engelli çocukların da anadillerini aynı işiten çocuklar gibi kazanabileceğini ve etkileşimci bir ortam sağlandığında, daha yavaş hızda fakat işiten çocuklar gibi edinebileceklerini savunmuştur. Doğal/işitsel sözel yaklaşım için işitme cihazlarının kullanımı, bir önkoşuldur. Bu çocukların yerleştirildiği eğitim ortamlarında işitme kalıntısının gerçekten maksimum düzeyde kullanılıyor olması için gereken tedbirlerin alınması gerektiğini savunur. * İşitsel Yaklaşım / Tek Duyulu Yöntem: Sözel iletişim eğitiminin yalnız işitme ile başlayacğını savunan bu yöntemin amacı, işitmeyi erken yaşlarda işitme engelli çocuğun kişiliği ile bütünleştirmektedir. Bunun için işitme kaybı çok küçük yaşta tanılanmalı ve derhal çocuk cihazlandırılmalı. Doğal işitsel /sözel yaklaşımdan en önemli farkı, eğitimde dudak okumaya yer vermemesi ve yalnızca cihazlandırılmış olan işitme duyusunu hedef almasıdır.